پروتز پا | بهترین مرکز ارتوپد فنی [پامصنوعی]

پروتزپا چیست؟

پروتز پا برای افراد قطع عضو ساخته می‌شود تا بتوانند به زندگی خود با پای مصنوعی ادامه دهند ارتوپد فنی ما به شما کمک میکند از مشکلات نداشتن عضو رهایی پیدا کنند.پروتز پا به شکل‌های مختلف در طی تاریخ ساخته‌شده است

  • پروتز پا چیست
  • تاریخچه ی پروتز پا
  • مراقبت های لازم بعد از قطع پا
  • پوزیشن گیری صحیح بعد از قطع پا
  • فشار درمانی قبل از دریافت پروتز پا
  • جوراب کشی بعد از قطع پا
  • لاینر جیست
  • انواع پروتز پا
  • مراقبت های لازم بعد از دریافت پا مصنوعی

ارتوپد فنی ارتوتک و انواع پروتز پا  :

پروتز پا برای کسانی استفاده می‌شود که شوربختانه طی حادثه‌ای همچون رانندگی حوادث محیط کار و…. یا براثر بیماری همچون دیابت پای خود را ازدست‌داده‌اند. اما جای هیچ نگرانی نیست چراکه اعضای مصنوعی که توسط کارشناسان خبره این کار طراحی می شود تا بخش قابل‌توجهی از مشکلات شما را رفع می‌کند و می‌توانید به زندگی عادی خود ادامه دهید.

سایت پروتزکار یک شعار دارد و آن‌هم این است که پروتز پا یعنی زندگی دوباره و حس دوباره زندگی کردن بدون  کمک به عصا و ویلچر و هر شی‌ء کمکی که توسط پزشکان تجویز می‌شود

قالب گیری

تاریخچه ی پروتز

پروتزها  دارای تاریخچه و قدمت طولانی  هست، اولین پروتزها از  جنس چوب و چرم درست می‌شد، اولین پروتز ساخته‌شده پروتز انگشت شصت بود که از جنس چرم که در مصر باستان  برای یک خانوم ساخته‌شده بود ازاین‌رو کشور مصر را می‌توان  بنیان‌گذار ساخت پروتز پا و به طور کلی پروتز دانست.

با اکتشاف مومیایی‌های قبل از میلاد مشخص می‌شود که رومیان نیز با چوب و فلز دست ب ساخت پروتز می‌زدند

مشکلات پروتز های قدیمی:

از مشکلات پروتزها در آن زمان سنگینی و مشکلات در استفاده از پروتز بود.

به علت سنگینی چون از جنس چوب ساخته‌شده بودند ازاین‌رو وزن بالایی نیز این پروتزهای پا و دست مصنوعی داشتند.

علت بعدی مشکلات پا مصنوعی  ساخت  پا از چرم بود که باعث تعریق در قسمتی از بدن که با چرم در تماس است می‌شد

قالب گیری مرحله ی ساییدن

تغییرات پروتز ها در طی زمان:

اگر به زمان حال نزدیک‌تر شویم به‌مرورزمان مخصوصاً بعد از جنگ جهانی دوم به علت افزایش تعداد افراد قطع عضو یکسری کشورها مانند آلمان ، امریکا پیشرفت چشم‌گیری  را در ساخت پروتز پا ایجاد کردند.

باگذشت زمان پیشرفت ساخت پروتز چشم‌گیر بود به‌طوری‌که موادی  مانند PVC، پلی کربنات ، لمینت و رزین جایگزین پروتزهای چوبی شدند که بسیار پروتزهای پا سبک‌تر شدند.

تولید قطعات پیشرفته برای  پروتزهای پا و دست به‌صورت الکترونیکی و به کار بردن میکروپروسسورها در مفاصل و ساختار  پروتزهای پا و دست، استفاده از دست و پای مصنوعی  برای افراد قطع عضو راحت‌تر  و مناسب‌تر شد.

پیشرفت ایران در ساخت پروتز به چه شکل بوده:

البته لازم به ذکر است که در کشور ما ایران به‌روزترین پروتز پاها و دست‌ها امکان ساخت دارند به‌وسیله‌ی کارشناسانی که در کشور حضور دارند.

متأسفانه شرایط اقتصادی موجود این امکان را  از خیلی از بیماران قطع عضو می گیرد تا بتوانند پروتز مدرن دریافت کنند.

پروتز برای دویدن

انواع پروتز پا:

  1. پارشیال فوت یا پروتز بخشی از پا
  2. پروتز سایم یا پروتز مفصل مچ پا
  3. ترانستیبیال یا قطع عضو زیر زانو
  4. ترنستیبیا یا قطع عضو روی زانو
  5. ترانسفمورال یا پروتز پا بالای زانو
  6. کانادین یا پروتز لگن

پارشیال فوت چیست

در پارشیال فوت بخشی از پا بیمار قطع می شودحال این قطع می‌تواند بخشی از پا یا انگشتان شخص مددجو باشد

درواقع پارشیال فوت حالتی از قطع پا است که فرد بخشی از یک قسمت پا را  دارد و نیاز به‌اضافه کردن بخشی برای  پا است مثلاً پنجه پا مددجو از وسط قطع‌شده با اضافه کردن پروتز پا پارشیال فوت پای شخص در کفش کامل شده و فرد می‌تواند برای حفظ تعادل خود از آن استفاده کند

پارشیال فوت

پروتز پا پارشیال دو نوع است

  1. سیلیکونی(زیبایی)
  2. چرمی

در هر دو قالب‌گیری انجام می‌شود اگر قرار باشد از چرم پروتز پارشیال ساخته شود با در این صورت بر روی قالب از چرم استفاده  می‌کنیم و اگر درخواست سیلیکون بیمار دهد در این صورت سیلیکون ریزی انجام می‌دهیم

پروتز سایم یا پروتز مچ پا

پروتز سایم برای افراد قطع عضو از ناحیه مچ ساخته می‌شود،  در این نوع قطع عضو فرد استامپ(عضو بای مانده)بلندی دارد به همین علت در این نوع پروتز قطعات کم

تری به کار می‌رود، سبک‌تر هست، و هزینه‌ی کمتری برای ساخت نسبت به پروتز روی استامپ خود راه برود قطع عضو مناسب‌تری نسبت به زیر زانو هست.

پروتز سایم(مچ)

ترانستیبیال یا قطع عضو زیر زانو:

پروتز زیر زانو برای افراد قطع عضو زیر زانو ساخته می‌شود و بیشترین قطع عضو زیر زانو شامل می‌شود، در این نوع پروتز تنوع قطعان زیادی وجود دارد برای ساخت پروتز و افرادی که پروتز زیر زانو دارد معمولاً راه رفتن کاملاً عادی و قادر هستند تمام‌کارهای روزمره خود را به نحو احسن انجام دهند.

پروتز زیر زانو

ترنستیبیا یا قطع عضو روی زانو:

پروتز روی زانو برای اشخاصی هست که دقیقا از ناحیه مفصل زانو قطع عضو شده‌اند،این افراد برای راه رفتن با پروتز از مفصل مصنوعی مخصوص پروتز روی زانو استفاده می‌کنند ،به همین علت استفاده از این نوع پروتز مصرف انرژی بیشتری را نسبت به زیر زانو دارد.

پروتز روی زانوترانسفمورال یا پروتز پا بالای زانو:

پروتز بالا زانو به اشخاصی تعلق می‌گیرد که از فاصله بین مفصل زانو تا مفصل لگن قطع عضو شده باشند،برای این قطع عضوها تنوع قطعات بسیار زیادی وجود دارد مخصوصاً در نوع مفصل زانو که در تعیین  نوع ان شرایط سنی،وزنی،میزان فعالیت و شرایط اقتصادی بیمار مؤثر است

در این نوع پروتز قطعه دیگری وجود دارد به نام‌ مفصل گردان جهت چهارزانو نشستن

پروتز پا بالای زانو

پروتز لگن یا کانادین

پروتز پا لگن برای اشخاصی ساخته می‌شود که دقیقاً از مفصل لگن قطع‌شده‌اند،پروتز این افراد معمولاً وزن زیادی دارد و همچنین به علت نداشتن تمام مفاصل اندام تحتانی راه رفتن به‌صورت کاملاً طبیعی برایشان تقریباً غیرممکن و ی مقدار لنگش دارند،و همچنین بیشترین مصرف انرژی را دارند در قطع اندام تحتانی یک‌طرف

پروتز لگن

مراقبت های لازم بعد از قطع پا:

در ابتدا باید گفت قطع پا یک‌ قسمتی از بدن هیچ‌وقت پایان زندگی نیست چه بسیارند کسانی که حتی مادر زادی قطع پا بودند  و با همان شرایط با مشکلات روبرو شدند و به پیشرفت‌های چشم‌گیری دست‌یافته‌اند.

بعد از عمل هنگامی‌ که بهوش می‌آیید، احتمالاً پای شما با باندهای ساده یا گچ گیری با لوله‌های کوچکی که از آن خارج می‌شود، درمان می‌شود. این لوله در حین عمل داخل زخم گذاشته شد تا تراوش‌ها و خون در طی مراحل بهبودی از زخم خارج شود.

قطع پا

در بیشتر موارد، زخم بسته می‌شود و در سه تا چهار هفته اول یک اسکار ایجاد می‌کند. اما حتی اگر از بیرون به نظر می‌رسد که جای زخم به‌خوبی بهبودیافته است و فقط رنگ بافت اسکار کمی تغییر می‌کند، بهبود کامل اسکار به میزان قابل‌توجهی زمان می‌برد. حدود یک سال و نیم طول می‌کشد تا زخم، در داخل نیز به‌طور کامل بهبود یابد.

در این دوره درمان فشرده‌سازی و کرم‌های مراقبت از پوست و همچنین استفاده از حنا در کمک به نرم و انعطاف‌پذیر ماندن بافت اسکار بسیار مهم هستند ، درحالی‌که هم‌زمان توانایی تحمل وزن را ایجاد می‌کنند تا امکان پوشیدن پروتز وجود داشته باشد.

بعد از قطع پا بلافاصله پس از عمل، تمرکز بر ریکاوری جسمی و به‌طور خاص بهبود اندام باقیمانده شما خواهد بود.

هر دو مهم هستند تا بتوانید هرچه زودتر توان‌بخشی را شروع کنید و برای دریافت پروتز پا و شروع یک سبک زندگی جدید خود را اماده کنید.

بعد از قطع پا چه انتظاری باید داشت؟

پس از قطع پا، زخم موجود دراندام باقیمانده شما با یک باند مخصوص درمان می‌شود. هدف اصلی پزشک شما در اینجا این است که به‌سرعت زخم ایجادشده در اثر عمل را التیام بخشد و اندام باقیمانده شمارا برای پروتز آینده شما آماده کند.

قطع پا

تمرکز در دوره اولیه پس از عمل بر روی سه هدف درمانی است:

  1. اولش شما باید درد کمی داشته باشید یا بدون درد باشید،
  2. اندام باقیمانده شما باید قادر به تحمل وزن باشد،
  3. باید بتوانید اندام باقیمانده خود را به‌طور بهینه در همه جهت‌ها حرکت دهید.
البته برای شما مهم است که پزشک یا فیزیوتراپ چند نکته مهم را بلافاصله بعد از عمل به شما نشان دهد،مانند:
  •  قرارگیری صحیح در رختخواب است به‌طوری‌که عضلات و مفصل مجاور اندام باقیمانده جمع نشوند یا سفت نشوند
  • ورزش منظم.

*این اقدامات به شما این امکان را می‌دهد که سریع‌تر و راحت‌تر با پروتز پا کنار بیایید تا بتوانید متحرک و فعال بمانید برخی از این اقدامات را در ادامه برای شما مطرح میکنیم:

پوزیشن گیری صحیح بعد از قطع پا !

بلافاصله پس از عمل احتمالاً نمی‌توانید برای مدت طولانی‌ بی‌حرکت دراز بکشید یا خودتان در رختخواب بچرخید. به همین دلیل، از کارکنان پرستاری کمک بگیرید که موقعیت خود را چندین بار در روز تغییر دهید.این تغییر وضعیت مهم است، زیرا به شما امکان می‌دهد بدون دردترین وضعیت را داشته باشید و به جلوگیری از زخم بستر کمک می‌کند. همچنین به جلوگیری از کنتراکچر کمک می‌کند ،محدودیتی در دامنه حرکتی شما در لگن یا زانو  که می‌تواند توان‌بخشی را دشوارتر کند.

فشار درمانی بعد از قطع پا!

با کمک فشار واردشده به اندام باقیمانده در سطح وسیع، تورم (ادم) اندام باقی‌مانده را می‌توان کاهش داد. این فشرده‌سازی اندام باقیمانده به شما کمک می‌کند که بتوانید در اسرع وقت پروتز را دریافت کنید و تنظیم پروتز را آسان‌تر کنید. علاوه بر این، فشرده‌سازی به گردش خون در اندام باقی‌مانده کمک می‌کند. این کار میزان درد را کاهش می‌دهد و منجر به بهبود زخم می‌شود.

فن‌های مختلفی برای درمان فشرده‌سازی استفاده می‌شود

  • اندام باقی‌مانده ممکن است با باند الاستیک پیچیده شود
  • با جوراب‌های فشاری
  • با یک آستر سیلیکونی پیش‌ساخته پوشیده شود.

بانداژ

  • پس از برداشتن بانداژ زخم یا گچ گیری باقیمانده اندام، باندهای فشاری(کشی) با استفاده از روشی خاص استعمال می‌شوند. در چند روز و هفته اول پس از عمل، اندام باقیمانده شما توسط درمانگر یا کارکنان پرستاری پانسمان می‌شود.
  • باند به‌طور مکرر (در ابتدا هر نیم ساعت یک‌بار) برداشته می‌شود تا مطمئن شوید که اندام باقی‌مانده خیلی سفت یا شل پیچیده نشده است.
  • مراقب، همچنین بررسی خواهد کرد که چگونه اندام باقیمانده در حال رشد است، آیا اِدم در حال بهبود است یا خیر، و چگونه اسکار بهبود می‌یابد. پس از بهبودی کافی، باند فشاری را می‌توان فقط برای چند ساعت در یک‌زمان، به‌عنوان‌مثال قبل و بعد از پوشیدن پروتز موقت استفاده کرد.
بانداژ پیچی
آموزش استفاده از باند !!!!!

بعداً، مراقبان شما می‌توانند به شما بیاموزند  که چگونه خودتان باند فشاری را اعمال کنید. فرایند باند را به‌خوبی بیاموزید تا از اشتباهاتی که می‌تواند منجر به تورم مجدد اندام باقی‌مانده، یا تحریک یا آسیب ناشی از چین‌های باند یا بستن خیلی سفت شود، جلوگیری شود.

  1. برای جلوگیری از آسیب رساندن به اندام باقیمانده حساس خود، به‌جای گیره‌های فلزی، از چسب بر روی باندها استفاده کنید.
  2. باندها را به‌طور کامل تمیز کنید. ازآنجایی‌که باندها عرق را جذب می‌کنند، باید هر رو با یک شوینده ملایم یا صابون ملایم شسته شوند.
  3. قسمت اعظم آب را با غلتاندن آن‌ها در یک حوله بردارید، سپس آن‌ها را صاف بگذارید تا خشک شوند.
  4. باندها را آویزان نکنید تا خشک شوند، زیرا این امر می‌تواند بر خاصیت ارتجاعی آن‌ها تأثیر بگذارد.

بانداژ پیچی

جورابِ کشی برای اندام باقی‌مانده از کارهای بعد از قطع پا:

به‌جای باند، می‌توان از جوراب‌های کشی استفاده کرد. مانند باندهای الاستیک، جوراب‌ها باید روزانه شسته شوند و خشک شوند تا خاصیت ارتجاعی خود را از دست ندهند. مزیت جوراب‌های کشی این است که پوشیدن و درآوردن آن‌ها آسان است. برای بالا نگه‌داشتن جوراب‌ها می‌توانید از آویزهای متصل به کمربند استفاده کنید.

لاینر سیلیکونی

لاینرهای سیلیکونی در پروتز پا روش دیگری برای دستیابی به فشرده‌سازی ارائه می‌دهند. مشابه جوراب‌های کشی، آسترهای سیلیکونی در اندازه‌های استاندارد و همچنین ساخت‌های سفارشی موجود هستند. لاینر به اندام باقیمانده شما فشار یکسانی وارد می‌کند و آن را به‌درستی شکل می‌دهد. علاوه بر این، سیلیکون منعطف و سازگار باپوست می‌تواند به نرم و انعطاف‌پذیر شدن جای زخم کمک کند.

نحوه‌ی قرار دادن استر در پروتز پا

برای قرار دادن آستر، بهتر است ابتدا آن را از داخل بچرخانید و سپس آن را به‌طور یکنواخت روی اندام باقیمانده خود بغلتانید. آن را مانند جوراب بالا نکشید و مراقب باشید که چین یا حفره هوا ایجاد نشود.

لاینر خود را هرروز با یک صابون دوست دار پوست و بدون عطر و آب گرم تمیز کنید. اگر زیاد عرق می‌کنید، باید آن را چند بار در روز تمیز کنید و احتمالاً از مواد ضدعفونی‌کننده استفاده کنید. از پروتزیست خود بخواهید مراقبت از لاینر شمارا با جزئیات توضیح دهد و دستورالعمل‌های مندرج در دفترچه راهنمای کاربر را دنبال کند.

نحوه مراقبت صحیح از اندام باقیمانده!

درمانگر به شما نشان می‌دهد که چگونه از اندام باقیمانده پا و دست خود به‌درستی مراقبت کنید. به‌منظور جلوگیری از زبری و پوسته‌پوسته شدن پوست، هرروز صبح و عصر، اندام باقیمانده را با آب گرم و صابون ملایم بشویید. سپس پوست را کاملاً خشک‌کنید یا بااحتیاط آن را خشک‌کنید و روی آن کرم بزنید. همچنین استفاده از حنا باعث تقویت و حفظ ضخامت پوست می‌شود.

اگر بر روی اندام باقیمانده چین‌خوردگی‌های پوستی وجود دارد ، که به آن انواژیناسیون نیز می‌گویند، برای جلوگیری از عفونت باید تحت مراقبت‌های ویژه قرار گیرید. از تیم توان‌بخشی خود بخواهید در این زمینه شمارا راهنمایی کنند. علاوه بر این، در حین مراقبت از اندام باقیمانده، مراقب آسیب‌ها، زخم‌های فشاری و تاول‌ها باشید. این‌ها باید تحت درمان پزشکی قرار گیرند.

یک آینه می‌تواند به شما کمک کند به پشت اندام باقی‌مانده خود نگاه کنید.  ماساژ منظم و کشش دقیق جای زخم یکی دیگر از اجزای مهم مراقبت از اندام باقی‌مانده است. همچنین توجه داشته باشید که پوشیدن پروتز پا و پروتزهای دیگر  در صبح، درست بعد از شستشو، اغلب دشوارتر از حد معمول است، زیرا آب گرم باعث تورم پوست روی اندام باقی‌مانده می‌شود.

مراقبت صحیح از اندام باقی مانده

آینه درمانی بعد از قطع پا

در این روش درمانی فرد آینه‌ای بین پاهای خود قرار می‌دهد(جلوی آینه باید به سمت اندام سالم باشد). سپس فرد درحالی‌که در این‌ها نگاه می‌کند و اندام سالم خود را به آینه نزدیک و از آن دور می‌کند و یا حرکات ساده در مچ و زانو انجام می‌دهد.

آینه درمانی اساساً مغز را فریب می دهد. ازآنجایی‌که سیگنال‌های درد در مغز پردازش می‌شوند، می‌توانیم «ورودی» مغز را تغییر دهیم و «خروجی» متفاوتی ازنظر درد دریافت کنیم. هنگامی‌که آینه درمانی انجام می‌شود، مغز اطلاعاتی دریافت می‌کند که هر دو اندام سالم و کارآمد هستند و بنابراین حس درد (از نوع فانتوم) کاهش می‌یابد.

مراقبت از پای سالم بعد از قطع پا

پس از قطع پا، زمانی که اندام باقیمانده هنوز قادر به تحمل وزن زیادی نیست، ایجاد وزن و استرس بیشتر بر روی پای سالم معمول است. با گروه مراقبت خودکار کنید تا بهترین راه‌ها را برای حفظ سلامتی خود بیابید.

مراقبت از باقی‌مانده اندام!

اگرچه کادر پرستاری و پزشکان ابتدا زخم را تمیز می‌کردند و باندها را عوض می‌کردند، اما اکنون‌که در مرحله توان‌بخشی هستید، خودتان از اندام باقیمانده و پای سالم خود مراقبت خواهید کرد.

بعد از مراقبت‌های لازم بعد از قطع پا حال به مرحله‌ی ساخت پروتز پا می‌رسیم.پروتز پا دارای انواع مختلف هست که در ادامه با آن‌ها آشنا خواهیم شد.

 

منابع مرتبط:فیزیوپدبپوشانید